Kahvenin Sağlık Üzerine Etkileri

Kahvenin sağlığa faydaları zararları nelerdir? Kahvenin uykuya etkisi nedir, kahve ne kadar içilmeli tüketilmeli, kafeinin faydaları zararları etkileri nelerdir

Kahvenin sağlık üzerine etkileri nelerdir?

Gamze Uysal - Gıda Mühendisi

Kahve çekirdeği;  Afrika, Güney Amerika ve Güney Asya gibi tropik ülkelerde yetişen kahve ağaçlarının tohumlarından elde edilir. Kahve çekirdekleri kullanılmadan önce kavrulur. Kavurma işlemi esnasında kahve tohumunun yapısındaki gazlar açığa çıkar, su kaybolur ve tat veren aromatik esanslar oluşur. Ortaya çıkan bu öğeler kahveye kendi duyusal özelliğini kazandırırlar.

Kahveni yapısındaki etken madde (ilk aklımıza gelen) kafeindir. Kafeinin çay, kola gibi içeceklerde, çikolata ve kakao içeren ürünlerde ve bazı ilaçlarda da bulunduğunu biliyoruz. Kahvenin, kafein dışında biyolojik etkiye sahip nikotinik asit, pirogallik asit, tannik asit, kinolinik asit vb. gibi bir çok bileşeni bulunmaktadır. Kahve çekirdeği antioksidanlar açısından (polifenoller) ve potasyum, magnezyum, mangan, krom gibi mineraller açısından da zengin bir gıda maddesidir.

Kafeinin etkisi ağza alındıktan 5-10 dakika sonra başlar ve vücudumuzdaki sindirimi yaklaşık 45 dakikada tamamlanır. Kafeinin metabolik hızı artırdığı, buna bağlı olarak yağ hücrelerini daralttığı ve vücudun enerji harcamasında artış sağladığı ve bu etkiyi vücudumuzdaki şeker ile yağın daha çok yakılmasıyla oluşturduğu yapılan araştırmalarda görülmektedir. Aşağıda ki tablo da bazı gıdaların kafein değerlerini bulabilirsiniz.

 Yemek Kulübüm - Kahvenin Sağlık Üzerine Etkileri



Yapılan araştırmalarda az miktarda alınan kafein (100 mg altı) vücudumuzda keyif ve sakinlik etkisi yaratırken fazla miktarda alınması durumunda huzursuzluk etkisi yarattığı görülmüştür. Her gün düzenli olarak alınan kafeinin (130 mg civarı) uyku mekanizmasını düzenleyen melatonin hormonunun sekresyonunu (salgılanmasını) azalttığı ve bu nedenle uykuyu olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Uyumadan 30-60 dakika önce içilen bir bardak kahve uykuyu geciktirmekte, toplam uyku süresini azaltmakta ve uyku kalitesini olumsuz etkilemektedir.

Yüksek miktarda kafein yüklemesi kan basıncını ciddi anlamda artıracağı için kalp ve tansiyon açısından riskli bulunmuştur. Fiziksel aktivite de kan basıncını yükselttiğinden, egzersiz öncesi kahve alınmaması gerekmektedir. Buna karşılık kahve tiryakilerinde fiziksel aktiviteye bağlı tansiyon artışının nispeten daha az olduğu gözlemlenmiştir. Spor salonundaki çalışmanız sonucu kas ağrılarınız çok oluyorsa iki fincan kahve içmek faydalı olabilir. Journal of Pain dergisinde yayınlanmış olan bir çalışmaya göre kahve egzersiz sonrası oluşan ağrıları azaltabilmektedir. Kafeinin ağrı kesici özelliğinden dolayı bu etkiyi gösterdiği düşünülmektedir.

Gebelik süresince alınan fazla miktarda kafeinin anne karnındaki bebeği olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Bu olumsuz etki, kafeinin plesentadan direk fetüse difüze olması nedeniyle anne karnındaki bebeğin karaciğerinin kafeini metobolize etmekte zorlanmasıdır. Bu yüzden kadınlar gebelik döneminde kahve tüketim miktarına dikkat etmelidir.

Kahvenin kadınlarda ayrıca menopoz sonrası osteoporoz riskini de artırdığı kanıtlanmıştır. Fazla kafein idrarda kalsiyum ve magnezyum atılımını artırmaktadır. Kemik sağlığı için çok önemli olan kalsiyum ve magnezyum mineralleri fazla kahve tüketimi nedeniyle kemik dokuya geçirilmeden vücuttan atılmaktadır. Bir fincan kahve ile kaybedilen bu mineralleri yarım çay bardağı (50-60 gr) süt ekleyerek karşılayabilmenin mümkün olduğu araştırmalarda belirtilmiştir.

Finlandiya’da yapılan başka bir araştırmaya göre; tip 2 şeker hastalığı riski günde 3-4 fincan kahve içen kadınlarda %29, erkeklerde ise %27 oranında daha az bulunmuştur.

Sonuç olarak her gıda maddesi gibi kahvenin de sağlık üzerine olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktadır. Unutmamamız gereken husus vücudumuzun tolerans edebildiği miktarlardır. Sağlıklı bir kişi için (kahvenin yasaklanmadığı hastalığınız yok ise) ortalama olarak günde 2-3 fincan kahve içilmesi olumsuz etki oluşturmamaktadır. Ancak 2-3 fincandan fazla tüketilen kahve; uykusuzluk, çarpıntı, tansiyon vb. olumsuz etkilere neden olabilmektedir.

 

Bu yazının hazırlanmasında faydalanılan kaynaklar: 
http://kanser.gov.tr/Dosya/beslenme/KAHVE_VE_KANSER_RAPOR_.pdf
http://www.journalagent.com/cocuk/pdfs/TJC_9_3_110_115.pdf
http://www.kahve.gen.tr/newsfiles/KahveveSaglik_ornek.pdf
http://www.onemedical.com/blog/newsworthy/10-healthy-reasons-to-drink-coffee-2/
http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/coffee/
http://authoritynutrition.com/top-13-evidence-based-health-benefits-of-coffee/
 

 

Gamze UYSAL kimdir?

2012 yılında Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra bir yıl boyunca “Avrupa Gönüllü Hizmetleri” kapsamında Romanya’da çeşitli sosyal projelerde çalışmıştır. Türkiye’ye dönmesinin ardından çok sevmiş olduğu Gıda Mühendisliği mesleğini icra etmek için çikolata, bisküvi ve kek üretimi yapan Türkiye’nin önde gelen bir gıda firmasının Karaman fabrikasında çalışmaya başlamıştır. Mesleki olarak; çikolata ve şekerleme başta olmak üzere, beslenme, özel gıdalar, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri konularında araştırmalar ve incelemeler yapmaya devam etmektedir.

 

İletişim Bilgileri

Kişisel Web Sitesi       : http://gamzeuysal.blogspot.ro/

e-posta                        : gamze.uysl@gmail.com

Twitter                         : https://twitter.com/DiplomaliAsci

   

Top