El temizliği nasıl yapılır? Doğru el temizliği nasıl olmalı? El temizliği neden önemlidir, doğru el yıkama tekniği nasıl olur, el hijyeni nasıl sağlanır?

El Temizliği

Bu yazımızda yer alan konular; el temizliği nasıl yapılmalı, doğru el yıkama nasıl yapılır nasıl olur, doğru el yıkama teknikleri nelerdir, el temizliğinin önemi, el hijyeninin önemi, el temizliği için yapılması gerekenler nelerdir?

Yemek Kulübüm - El Temizliği

El temizliği neden önemlidir

Gıda güvenliği konusunun en önemli basamağı gıda ile temasta bulunan kişilerin kişisel temizliği ve el hijyenidir. Bakterilerden kaynaklanan gıda zehirlenmelerinin en büyük nedenlerinin başında yetersiz el hijyeni ve temizliği gelmektedir. Bu nedenle el temizliği gıda güvenliğinin sağlanması için en önemli konuların başında gelir. El yıkamak gıda güvenliği açısından büyük önem arz etmektedir ancak el temizliğinin nasıl yapıldığı, doğru ve uygun yapılıp yapılmadığı çok daha önemlidir çünkü ellerimizi uygun ve doğru şekilde temizlemezsek ellerimizde bulunan bakteriler yaşamaya ve çoğalmaya devam ederler. Yaşamaya devam eden bu bakteriler gıdalara temas ettiğimizde gıdalarımıza bulaşıp, gıdalarda çoğalır ve gıda zehirlenmelerine sebebiyet verir.

 

Eller ne zaman yıkanmalı

Gıda üretimi, satışı veya servisi sırasında ister eldiven kullanalım, ister kullanmayalım, ellerimiz mutlaka temiz ve dezenfekte olmalıdır. Elleri temizlemenin ve dezenfekte etmenin en etkili yolu ise sabun ile akan suyun altında yıkamaktır. Temizlediğimiz ve dezenfekte ettiğimiz ellerimiz zaman içerisinde yaptığımız işlere göre tekrar kirleneceği için ellerimizi yıkama zamanlarımız gıda güvenliği açısından çok önemlidir. Gıda güvenliğini tam olarak sağlamamız için ellerimizi;

  • Her işe başladığımızda ve iş sonunda,
  • Yemek hazırlamaya başlamadan önce ve hazırlama süreci bittikten sonra,
  • Tuvalete girmeden önce ve tuvaletten çıktıktan sonra,
  • Temizlik yaptıktan sonra,
  • Kimyasal maddelere temas ettikten sonra,
  • Yemek yemeden önce ve yemek yedikten sonra,
  • Sigara içtikten sonra,
  • Bozulmuş gıdalara temas ettikten sonra,
  • Çöp kutusuna temas ettikten sonra,
  • Gıdaların dış koli, kutu gibi dış ambalajlarına temas ettikten sonra,
  • Paraya temas ettikten sonra,
  • Saçlarımızı taradıktan ve saçlarımıza dokunduktan sonra,
  • Hastalığı bulunan kişiler ile temas ettikten sonra,
  • Esneme, öksürük, hapşırık gibi doğal durumlardan sonra,
  • Burnumuzu temizledikten sonra, her mendil kullanımından sonra,
  • Kirli malzeme, araç ve gerece temas ettikte sonra,
  • Çiğ yiyeceklere temas ettikten sonra,
  • Kedi, köpek gibi hayvanlara temas ettikten sonra
  • Her yarım saatte bir yıkamalıyız. 

 

El hijyeni nasıl sağlanır?

Ellerimizde var olan bakterileri yok etmek ve öldürmek için gerekli olan üç önemli unsur vardır.

Birincisi, elimizde bulunan bakterileri yok etmek ve öldürmek için kullandığımız sabunun bakterisidal (bakteri öldürme) gücüdür. El temizliğimiz için kullandığımız sabun mutlaka sıvı sabun olmalı ve bakteri öldürme gücü yüksek olmalıdır.

Ellerimizi yıkarken, bakterileri öldürmek için gerekli olan ikinci unsur ise kullandığımız suyun sıcaklığıdır. Kullandığımız suyun sıcaklığı yükseldikçe bakterilerin ölümü daha hızlı ve kolay olur. Elimiz en çok 60-65oC sıcaklığa dayanabilir. Bu sıcaklık bakterileri öldürmek için kullanacağımız sabun ile birlikte çok uygun bir sıcaklık gibi görünebilir ancak bu durum bakterilerin kendilerini koruma mekanizması olan “spor” forma geçerek canlılıklarını devam etme olasılığına neden olabilir. El yıkama sırasında elimizdeki bütün bakterilerin ölmesini amaçladığımız için bakterilerin en uygun yaşam sıcaklığı olan 35-42OC arası bizim için en uygun el yıkama su sıcaklığı olacaktır.

Ellerimizdeki bakterileri yok etmek için ihtiyacımız olan üçüncü unsur ise doğru el yıkama tekniğidir. Eller doğru el yıkama tekniği ile yıkanmazsa elimizde var olan bakterilerin hepsini yok edemeyiz. 

 

Doğru el yıkama nasıl yapılır?

El yıkamaya başlanmadan önce giysilerimizin kollarını bileklerimiz açıkta kalacak şekilde düzgünce kıvırarak katlamalıyız,

  • Musluğu açtıktan sonra ellerimizi ıslatmalıyız,
  • Islattığımız ellerimize sabunluktan yeteri miktarda sabun akıtmalıyız,
  • Önce avuç içlerimizi ovarak güzelce sabunlamalıyız,
  • Sağ elimizin avucunu sol elimizin sırtına koyarak parmak aralarımızı temizlemeliyiz, aynı şekilde sol elimiz ile sağ elimizin parmak aralarını temizlemeliyiz,
  • Avuç içlerimiz birbirine bakacak şekilde parmak aralarımızı güzelce ovmalıyız,
  • Avuç içlerimiz birbirine bakacak şekilde parmaklarımızı kenetleyip ellerimizi aşağı yukarı oynatıp parmaklarımızı ovmalıyız,
  • Sağ elimizin avuç içi ile sol elimizin başparmağını güzelce ovmalıyız, aynı işlemi sağ başparmağımıza da uygulamalıyız,
  • Sağ elimizin parmaklarını sol avuç içimize koyarak tırnak içlerimizi temizleyecek şekilde ovmalıyız, aynı işlemi sağ elimiz içinde uygulamalıyız,
  • Sağ elimiz ile sol bileğimizi, sol elimiz ile sağ bileğimizi güzelce ovmalıyız,
  • Elimizde sabunlanmamış alan kalmadığından emin olduktan sonra akan suyun altında elimizdeki sabunları temizlemeliyiz.
  • Ellerimizi tek kullanımlık kağıt havlu ile güzelce kurulamalıyız.
  • Kurulama yaptığımız kağıt havlu ile musluğu kapatmalıyız. (Kağıt havlu yerine hava üfleyicili kurutucu bulunuyorsa musluğu dirseğimiz ile kapatmalıyız)
  • Ellerimiz artık güvenli ve dezenfekte.

 

Doğru el yıkama tekniklerini aşağıda yer alan görselde görebilirsiniz.

Doğru El Yıkama Teknikleri

Hazırlayan: Gıda Müşavirim

Top